Een van de meest gestelde vragen voordat mensen aan een overkapping of dakkapel beginnen: "heb ik daar eigenlijk een vergunning voor nodig?" Het goede nieuws is dat veel bouwwerken in de achtertuin vergunningvrij mogen, mits ze aan een aantal landelijke voorwaarden voldoen. Maar er zijn duidelijke uitzonderingen waarbij je wél een omgevingsvergunning nodig hebt.
Hieronder zetten we de hoofdregels op een rij. Let op: dit is algemene informatie, geen juridisch advies. Gemeenten hanteren soms aanvullende of strengere regels, en voor monumenten of beschermde stads- en dorpsgezichten gelden bijzondere eisen. Check je eigen situatie altijd via het Omgevingsloket of bij je gemeente.
Wanneer mag een overkapping vergunningvrij?
Een overkapping (een bijbehorend bouwwerk) in het achtererfgebied, dus achter je woning, mag in veel gevallen zonder vergunning. De belangrijkste landelijke voorwaarden die meestal worden genoemd:
- De overkapping staat in het achtererfgebied (achter de woning).
- De bouwhoogte blijft beperkt (richtlijn: niet hoger dan circa 3 meter, of niet hoger dan het hoofdgebouw).
- Het bebouwde oppervlak aan bijgebouwen blijft binnen de toegestane vierkante meters (vaak tot 30 m², afhankelijk van de perceelgrootte).
- De overkapping staat op voldoende afstand van de erfgrens (richtlijn: minimaal 1 meter).
- De overkapping wordt niet gebruikt als zelfstandige woonruimte.
Wanneer heb je wél een vergunning nodig?
In een aantal situaties is een omgevingsvergunning vrijwel altijd verplicht. Vraag daarom vooraf een check aan als één van deze punten op jou van toepassing is:
- Het bouwwerk komt aan de voorkant of aan een naar openbaar gebied gekeerde zijgevel.
- Je bouwt hoger of groter dan de vergunningvrije grenzen.
- Je woning is een rijks- of gemeentelijk monument, of staat in een beschermd stads- of dorpsgezicht.
- Het bestemmingsplan of omgevingsplan van je gemeente stelt aanvullende eisen.
En een dakkapel?
Voor een dakkapel geldt een vergelijkbaar principe, maar met een belangrijk verschil: een dakkapel aan de achterkant van je woning is vaak vergunningvrij (mits hij aan de voorwaarden voldoet, zoals voldoende afstand tot de dakranden en de juiste verhoudingen), terwijl een dakkapel aan de voorkant, naar de straat gericht, meestal wél een vergunning vereist.
Omdat de exacte eisen per gemeente kunnen verschillen, is het verstandig om dit vooraf te laten controleren. Wij denken hierin mee en kunnen de vergunningaanvraag op verzoek voor je verzorgen.
Let ook op je buren, het omgevingsplan en welstand
Vergunningvrij bouwen betekent niet dat álle regels vervallen. Ook zonder vergunning geldt het burenrecht uit het Burgerlijk Wetboek: voor ramen of openingen met zicht op het erf van de buren gelden bijvoorbeeld afstandsregels. Een goede verstandhouding begint bovendien met je buren vooraf even informeren over je plannen.
Daarnaast kan het omgevingsplan van je gemeente (de opvolger van het bestemmingsplan) aanvullende eisen stellen, en gelden er bijzondere regels voor monumenten en beschermde stads- of dorpsgezichten. Voor vergunningplichtige bouwwerken kan ook een welstandstoets aan de orde zijn, waarbij naar de uitstraling en passendheid wordt gekeken. Twijfel je of dit op jou van toepassing is? Doe de check via het Omgevingsloket of laat ons meekijken.
Zo controleer je of je een vergunning nodig hebt
In een paar stappen weet je of jouw overkapping of dakkapel vergunningvrij mag of niet.
- 1Bepaal de locatie
Staat het bouwwerk in het achtererfgebied (achter de woning) of aan de voor-/zijkant naar openbaar gebied? Achter mag vaker vergunningvrij.
- 2Check de maten
Toets hoogte, oppervlakte en afstand tot de erfgrens aan de landelijke voorwaarden voor vergunningvrij bouwen.
- 3Doe de vergunningcheck
Doe de check op het Omgevingsloket (omgevingswet.overheid.nl) en raadpleeg het omgevingsplan van je gemeente.
- 4Twijfel? Vraag het na
Neem bij twijfel contact op met je gemeente of laat ons meekijken; wij kunnen de aanvraag desgewenst regelen.
Veelgestelde vragen
Gelden er ook zonder vergunning nog regels?＋
Ja. Ook bij vergunningvrij bouwen blijft onder meer het burenrecht gelden (zoals afstandsregels voor ramen met zicht op het buurperceel) en kan het omgevingsplan van je gemeente aanvullende eisen stellen. Informeer je buren vooraf en check je situatie bij twijfel via het Omgevingsloket.
Hoeveel m² overkapping mag ik vergunningvrij plaatsen?＋
In veel gevallen mag je in het achtererfgebied tot circa 30 m² aan bijgebouwen vergunningvrij plaatsen, afhankelijk van de grootte van je perceel en mits aan de overige voorwaarden (hoogte, afstand tot de erfgrens) is voldaan. Controleer je situatie altijd via het Omgevingsloket.
Heb ik een vergunning nodig voor een dakkapel aan de voorkant?＋
Voor een dakkapel aan de voorkant (naar de straat gericht) is meestal wél een omgevingsvergunning nodig. Aan de achterkant is een dakkapel vaak vergunningvrij, mits hij aan de voorwaarden voldoet.
Hoe ver moet een overkapping van de erfgrens staan?＋
Voor vergunningvrij bouwen wordt vaak een minimale afstand van 1 meter tot de erfgrens aangehouden. Gemeenten kunnen hiervan afwijken, dus check de lokale regels.
Kunnen jullie de vergunning voor mij regelen?＋
Ja. Tenzij anders afgesproken is de opdrachtgever verantwoordelijk voor de vergunning, maar wij denken graag mee en kunnen de aanvraag op verzoek volledig voor je verzorgen.
Bronnen
Genoemde bedragen zijn richtprijzen uit publieke marktbronnen en geen offerte. Voor een exacte prijs voor jouw situatie maken we een offerte op maat.
